Hexadecimaal Stelsel

In CSS schrijf je kleuren als #FF5733. Die zes tekens zijn drie koppels hexadecimale cijfers — elk koppel stelt één kleurkanaal voor (rood, groen, blauw).

Hex:#FF5733
RGB:rgb(255, 87, 51)

Kanaal	Hex	Decimaal
Rood	FF	255
Groen	57	87
Blauw	33	51

Één hexadecimaal cijfer staat voor 4 bits, twee cijfers samen voor 8 bits (1 byte). Een kleurkanaal loopt van 00₁₆ (0) tot FF₁₆ (255) — en past precies in één byte. Dat maakt hexadecimaal ideaal: compact en direct leesbaar.

De 16 symbolen

Hexadecimaal heeft 16 symbolen: de cijfers 0 t.e.m. 9, aangevuld met de letters A t.e.m. F.

Decimaal	Hex	Binair
0	0	0000
1	1	0001
2	2	0010
3	3	0011
4	4	0100
5	5	0101
6	6	0110
7	7	0111
8	8	1000
9	9	1001
10	A	1010
11	B	1011
12	C	1100
13	D	1101
14	E	1110
15	F	1111

De sleutel: elke groep van 4 bits komt exact overeen met één hex-cijfer. Omzetten tussen binair en hex is daardoor razendsnel, zonder te rekenen.

Waarom hex overal opduikt

Hexadecimaal vind je overal in de informatica, telkens waar binaire data compact weergegeven moet worden:

• CSS-kleuren: #FF5733
• MAC-adressen: 00:1A:2B:3C:4D:5E
• Geheugenadressen: 0x7FFC3B2A
• Foutcodes: 0x80070005

Structuur: posities als machten van 16

Elke positie heeft een waarde als macht van 16:

Positie	$16^3$	$16^2$	$16^1$	$16^0$
Waarde	4096	256	16	1

Een hexadecimaal getal lezen

Voorbeeld: Wat is de decimale waarde van $\text{2F3}_{16}$?

Cijfer	2	F	3
Positie	$16^2$	$16^1$	$16^0$
Waarde	2 × 256 = 512	15 × 16 = 240	3 × 1 = 3

$\text{2F3}_{16} = 512 + 240 + 3 = 755_{10}$

Notatie in code

In de meeste programmeertalen schrijf je hexadecimale getallen met het prefix 0x:

// JavaScript
const rood = 0xFF;                 // 255
console.log(0xFF);                 // 255
console.log((255).toString(16));   // "ff"
console.log(parseInt("FF", 16));   // 255

// C#
int rood = 0xFF;                        // 255
Console.WriteLine(0xFF);                // 255
Console.WriteLine(255.ToString("X"));   // "FF"
Console.WriteLine(Convert.ToInt32("FF", 16)); // 255